مقدمه : بسم اللّه الرّحمن الرّحيم لزوم انتشار متون كهن از موضوعات شايان‌توجه ، لزوم چاپ و انتشار نخستين كتابهاى فقهى شيعه است . اين كار از دو جهت لازم به نظر ميرسد . أول از نظر بررسى در تاريخ فقه شيعه و تحولاتى كه در اين علم بوجود آمده است . كه خود از جنبهء تاريخ علوم اسلامى و هم از جهت تشخيص موارد اتفاق ( اجماع ) و اختلاف علماء موردنياز است . دوم از نظر احياء مواريث سلف صالح . چه‌اين نيز بجهاتى لازم است : 1 - ازآنرو كه آنان بمنابع استنباط احكام نزديكتر از متأخران بوده‌اند و قهرا آشنائى بعصر صدور احكام و اطلاع بر قرائن موجوده ، در نحوهء استنباط احكام تأثير بسزائى دارد . بهمين‌جهت است كه گروهى از فقها فهم و درك متقدمان را در معاني مستنبطه از اخبار ، لازم‌الاتباع ميدانستند . و در زمان ما بعض اعاظم « 1 » ، شهرت قدمائى را كمتر از اجماع منقول نميگرفت . 2 - ازآن‌جهت كه اين قبيل كتب ، اقوال و فتاواى جمعى از

--> ( 1 ) - حضرت‌آيت اللّه بروجردى طاب ثراه .